De QALY-calculator

MacroManagementModelSociaalDomein_04052018_SS

In navolging op de terechte constateringen van Jan Kremer in Zorgvisie d.d. 4 mei 2018 over het meten van kwaliteit heb ik gemeend er goed aan te doen om een aanvulling te schrijven op zijn betoog zonder daarbij de pretentie te hebben compleet te zijn. Vriendelijk wil ik u vragen in ogenschouw te nemen dat ik niet wetenschappelijk of academisch geschoold ben en derhalve niet terug kan vallen op passend idioom dat gebruikelijk is op universiteiten.

Een contextafhankelijk begrip zoals kwaliteit van zorg (cure) of kwaliteit van leven (care) in absolute kengetallen of indicatoren ‘vangen’ is inderdaad onmogelijk. Om de eenvoudige reden dat elk mens (N=1) uniek is. Toch kun je op basis van het vinden of identificeren van gedeelde waarden (welzijn, gezondheid, gemoedsrust, woongenot, mobiliteit, etc.) binnen een bewonersgroep of buurt, dorp of stad een (kwaliteits)kader ontwerpen waarbinnen de betreffende mensen zich zo goed mogelijk voelen. En een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven hebben.

Getracht heb ik om een denkrichting te schetsen die alle wezenlijke aspecten van publieke gezondheidszorg met elkaar verbindt. Daarbij wil ik meteen een kanttekening plaatsen. Neem niet voor waar aan wat hier staat. Toets het aan (andere wetenschappelijke) inzichten die aantoonbaar hebben bewezen in de praktijk effectief en (op termijn) schaalbaar te zijn. De geschiedenis leert dat meerdere mensen onafhankelijk van elkaar op verschillende plaatsen op hetzelfde moment vergelijkbare ideeën en inzichten ontwikkelen waarmee we onszelf kunnen verbeteren. Of dat nu in economische of sociaal-maatschappelijke zin is. Of een combinatie daarvan.

Elk partje in de ster staat voor een aspect dat mijns inziens een onmisbaar onderdeel uitmaakt van een publieke gezondheidszorg waarbij niemand wordt vergeten. (1) staat voor indicatoren. Een recent buitengewoon creatief voorbeeld van een dergelijke indicator is het idee van Zilveren Kruis en Toon (Eneco) om afwijkende patronen in de dagelijkse routine van kwetsbare alleenwonende mensen te monitoren om op die manier (tijdig) in beeld te brengen of er mogelijk iets aan de hand is. Dat dat ongetwijfeld ook de onvermijdelijke irritatie met zich mee gaat brengen door ‘loos alarm’ laat onverlet dat dit een typisch ‘out of the box’ idee is dat voorbij het ‘oude denken’ gaat.

Hugo de Jonge heeft allen die zich verantwoordelijk voelen voor het vraagstuk van de indicatoren expliciet gevraagd pro-actief mee te denken. Uit de “Alles Oké” App blijkt dat het vinden van het ‘ei van Columbus’ niet per definitie plaatsvindt binnen de vier muren van academische ziekenhuizen die de sporen ruimschoots hebben verdiend of achter het bureau van knappe professoren. Of misschien moeten we wel spreken van de eieren van Columbus. De betreffende “Alles Oké” App is het zogezegde ei van een koekoeksjong en kan als het ware worden ingebed in andere domotica-toepassingen.

Dat de minister echter vanuit zijn perspectief en zijn verantwoordelijkheden bijzonder weinig kan aanvangen met statistieken die afwijkende energiepatronen achter de voordeur tonen is evident. Hij is op zoek naar indicatoren die op een heldere wijze tonen of de miljoenen en miljarden op een doelmatige en zinnige wijze worden besteed met optimale kwaliteit van zorg en leven als resultaat. De meest bekende macro-economische rekeneenheid is de QALY-indicator die als maatstaf wordt gebruikt voor het nemen van zware besluiten over het toelaten van nieuwe medicijnen op de Nederlandse markt.

Het vinden van de juiste indicatoren die op macro-, meso- en microniveau (resp. nationaal, regionaal, lokaal) duidelijkheid verschaffen over de status quo kun je vergelijken met het opgraven van archeologische schatten. Je weet dat ze er liggen, je weet niet precies waar, en je graaft op basis van de tot dan toe opgebouwde kennis naar voortschrijdende inzichten die zorgdomeinoverschrijdend toepasbaar zijn. Zodat ministers, hoogleraren, verzekeraars, gedeputeerden, wethouders, zorgbestuurders, en last but not least: zorgmedewerkers bruikbare instrumenten in handen hebben om het werk zo goed mogelijk te doen. En laten we hierbij niet vergeten waar het om gaat.

De mens. De ‘patiënt’. De ‘cliënt’. De ‘zorgvrager’. De ‘eindgebruiker’. Het vliedende middelpunt van de lerende en verbeterende context waarbinnen eenieder ondanks (tijdelijke) geestelijke of fysieke beperkingen zich- of haarzelf kan zijn en zo lang mogelijk mee kan blijven doen in de maatschappij op de manier die het beste bij hem of haar past. Het verzamelen van (2) big data kan helpen om de behoeften van deelpopulaties (eet- en slaappatroon, BMI, eenzaamheidsgevoelens; Epic) in beeld te brengen, of logoritmes ontwikkelen (AI) die foto’s van hersenscans foutloos lezen of de werking van nieuwe op maat gemaakte medicijnen van pasgeborenen en (kleine) kinderen met een zeldzame ziekte op een betaalbare en betrouwbare manier testen.

(3) evidence, (4) story telling, (5) uitkomsten van zorg en (6) kwaliteit(skader) van leven completeren de rij van aspecten die ons (op termijn) in staat stellen om moeilijke ethische keuzes en lastige filosofisch-humanitaire vraagstukken op een praktische manier op te lossen zonder op voorhand recht tegen ons eigen geweten in de waarde van een extra levensjaar te moeten becijferen op 76.000 tot 80.000 euro als omslagpunt voor het voorkomen van verdringing binnen de (ziekenhuis)zorg. De middelen die we in huis hebben zijn ruim voldoende voor de juiste deskundigheid op de juiste plaats op het juiste moment. We hebben tot nu toe ‘slechts’ teveel uitgegeven waar het niet hoefde en te weinig waar het nodig was. Wat is de economische waarde van 1 uur liefdevolle zorg voor (tijdelijk) kwetsbare mensen? Laat die rekeneenheid voortaan onze maatstaf zijn. Dat scheelt een hoop universitaire kopzorgen.

Voorts ben ik van mening dat een tarief van 25 euro voor thuiszorgmedewerkers niet langer een punt van discussie kan zijn. Vier uur thuiszorg per week voorkomt acute crisiszorg op de SEH of ziekenhuiszorg met naderhand revalidatie. Tel uit uw winst.

Een gedachte over “De QALY-calculator

Schelden doet u thuis ook niet

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s